ابو القاسم سلطانى

396

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 1005 كرنب Brassica oleracea L . Var . Capitata L كلم‌پيچ يكى از واريته‌هاى كلم وحشى مىباشد كه در اثر كشت متوالى برگ‌ها به صورت مجتمع در مجاورت همديگر قرار گرفته‌اند به‌طورىكه در مجموع حالت مدور به گياه داده است . كشت گياه از حدود 4000 سال قبل شروع شده است به آرامى آن را Korba به سريانى Kranba به يونانى Krambe و به پارسى كرم رومى مىناميده‌اند . از كتاب ارشاد الزراعه تأليف قاسم هروى ( 921 هجرى قمرى ) كه به پارسى و درباره كاشت ، داشت و برداشت گياهان است . چنين برمىآيد كه به‌طور وسيعى اين گياه در ايران كشت مىشده است . بقراط كلم پخته‌شده را در ديسانترى تجويز مىكرده است . ديوسكوريد مىنويسد : اگر آن را با حرارت ملايم به‌پزند شكم را لينت مىدهد ولى اگر در حرارت بالا جوشانده به‌ويژه اگر دوبار آب آن را خارج كرده باشند موجب بند آوردن شكم مىشود . كلمى كه در تابستان به دست مىآيد به معده زيان مىرساند اگر عصاره كلم با ريشه سوسن Iris مخلوط و تناول شود شكم را لينت مىبخشد ، نوشيدن مخلوط آن با شراب براى افعى گزيده سودمند است و مخلوط آن با آرد شنبليله و سركه به صورت ضماد در نقرس ، درد مفاصل و زخمهاى چركين نافع مىباشد به‌بينى كشيدن افشره آن مغز سر را تميز مىكند اگر آن را با آرد شيلم مخلوط و از طريق واژن مصرف شود خون قاعدگى را باز مىكند و كشنده جنين مىباشد . ضماد كوبيده آن به تنهائى يا مخلوط با آرد در آماس‌هاى گرم ، آماس‌هاى بلغمى ، باد سرخ و اكزما و مخلوط آن با نمك در نار فارسى موثر مىباشد كلم از ريزش مو جلوگيرى مىكند و خوردن برگ خام آن در بزرگى طحال و جويدن و فروبردن آب آن گرفتگى صدا را بر طرف مىنمايد 1 * . جالينوس گويد جراحات را التيام مىبخشد در زخمهاى ديرعلاج ، ورمهاى سخت ، كهير ، نمله 2 * پوسته پوسته شدن جلد ، كك‌مك 3 * و تفسه 4 * صورت سودمند است مانند عدس براى چشم زيان دارد و ديد چشم را ضعيف مىسازد 5 * . اريباسيوس گويد كلم در ورمهاى سخت ، سياه‌زخم ، ورمهاى جابه‌جاشونده و اكزماى پوسته‌پوسته‌اى ، Eczema impetiginosum ، 6 * سودمند است و دانه آن كشنده انگل‌هاى روده و از بين‌برنده كلف و دانه‌هاى عدسىشكلى كه روى جلد بوجود مىآيد مىباشد و از ضماد مخلوط خاكستر حاصل از ريشه كلم با پيه در ذات الجنب استفاده مىشود . ابن ماسويه گويد شياف رحمى كلم تابستانى به اندازه حدود 7 گرم بعد از جماع موجب فساد منى و جلوگيرى از آبستنى مىشود و جوشانده آن به‌ويژه اگر با افشره شيح و ترمس همراه باشد خارج‌كننده كرم كدو است . . . براى كم كردن زيان كلم بهتر است آن را همراه گوشت مرغ پخته و تناول نمايند . در تب چهار يك Quartan fever ، 7 * حماى بلغمى Mucous fever تبهاى مزمن موثر مىباشد و از سكته جلوگيرى مىكند .